Truyện tranh là một trong những loại hình xuất bản phẩm chủ lực của các nhà xuất bản (NXB) lớn hiện nay. Thế nhưng, đến các gian hàng truyện tranh tại tất cả các nhà sách trên cả nước đều thấy cảnh: truyện tranh thế giới giăng đầy, nhất là truyện tranh Nhật Bản, còn truyện tranh Việt Nam thì chỉ lèo tèo vài đầu sách như: Thần đồng đất Việt, Lịch sử Việt Nam bằng tranh...
 
    Bà Việt Tiến - nguyên Trưởng ban Truyện tranh, NXB Trẻ, TPHCM, cho rằng: Truyện tranh Việt Nam còn quá yếu về kịch bản và cả hình vẽ. Điều đó cũng dễ hiểu. Vì chúng ta không thể đầu tư quá nhiều cho 1 tập truyện tranh. Như bộ Lịch sử Việt Nam bằng tranh, NXB Trẻ phải bù lỗ để làm. Nhưng cuối cùng cũng không thể thu hút được độc giả. Vì không đủ sức để chịu lỗ quá lớn.
 
    Một họa sĩ truyện tranh tâm sự: ở nước ngoài, họa sĩ vẽ 1 cuốn truyện tranh thì nhuận bút đủ ăn trong 1 năm. Còn ở ta, nhuận bút 1 cuốn có khi còn không đủ cho tác giả ăn trong nửa tháng (1 cuốn in 2000 bản, nhuận bút chừng hơn 2 triệu đồng, chi phí này nọ thì dư ra không tới 2 triệu). Vậy thì làm sao đòi hỏi tác giả đầu tư cho hình vẽ, cho kịch bản? ở nước ngoài, mỗi ngày họa sĩ đầu tư vẽ chừng 2 trang truyện là nhiều. Còn ở ta, mỗi ngày vẽ dưới 10 trang thì có mà “nhịn ăn”.
 
    Những nguyên nhân đó khiến cho truyện tranh Việt Nam điêu đứng suốt mười mấy năm trời. Gần 5 năm len lỏi tìm chỗ đứng ngay trên thị trường trong nước cũng chưa có mảnh đất đặt chân.
 
    Từ năm 2003, giới xuất bản bắt đầu chú ý đến việc khôi phục nền truyện tranh Việt Nam, nhưng con đường trước mắt vẫn đầy khó khăn. Nhìn bản in cũng đủ biết, truyện tranh nước ngoài thì mỗi quyển in từ 10.000 đến 20.000 bản, “bết” lắm là 5000. Còn truyện tranh Việt Nam 2000 bản đã là nhiều, 5000 bản thì là kỷ lục.
 
    Những năm gần đây, các NXB lớn như Kim Đồng, Đồng Nai, NXB Trẻ đều cố khôi phục và phát triển truyện tranh Việt Nam. Như NXB Trẻ đã lập hẳn một phòng sản xuất truyện Lịch sử Việt Nam bằng tranh, NXB Đồng Nai thì đeo bám bộ Cô tiên xanh. Nhưng ngoài bộ Thần đồng đất Việt của công ty Phan Thị liên kết với NXB Trẻ được đánh giá là thành công, các bộ truyện tranh khác đều “chết yểu” vì NXB không thể bù lỗ, như các bộ: Đá và Nấm, Tam quy truyện...
 
    Còn một điểm then chốt nữa khiến truyện tranh Việt Nam không “lên” nổi là khâu bản quyền. Bà Việt Tiến cho biết: “Khi công ước Bern có hiệu lực, chúng tôi tưởng mọi chuyện sẽ khá hơn. Vì các NXB nước ngoài buộc ta mua bản quyền thì nhiều NXB sẽ dùng tiền mua bản quyền đó đầu tư cho truyện tranh Việt Nam.
 
    Nhưng không phải thế. Công ước Bern chỉ làm khó các NXB làm ăn chân chính. Còn các “đầu nậu” vẫn “xào” truyện nước ngoài để bán. Họ vừa không mất tiền bản quyền, lại khiến mảng truyện tranh của chúng tôi lụi bại. Vì chúng tôi không thể cạnh tranh nổi với họ về giá và lợi nhuận. Trước đây, chúng tôi lấy tiền lời từ truyện tranh nước ngoài để đầu tư cho truyện tranh Việt Nam, nay nguồn phí này ngày càng eo hẹp dần, truyện tranh Việt Nam càng có nguy cơ biến mất”.
 
    Thiết nghĩ, hoàn toàn có thể lồng ghép công tác tuyên truyền, giáo dục văn hóa, lối sống cho giới trẻ vào sự phát triển của truyện tranh Việt Nam. Vì truyện tranh là một loại hình tuyên truyền rất tốt trong giới trẻ vì vậy cần phải tạo sức sống mới cho truyện tranh Việt Nam như cần có sự hỗ trợ để đào tạo họa sĩ giỏi, tác giả kịch bản tài ba và đầu tư cho những bộ truyện có tranh đẹp, kịch bản hay.

Theo GTVT